HBO-Technische Verpleegkunde, een verrijkingsstroom

Dit najaar zijn de Hogeschool Holland en Fontys Hogescholen gestart met het onderwijsprogramma HBO Technische Verpleegkunde. Het programma, een verrijkingsstroom, is een pilot en bedoeld voor eerstejaars (voltijd) studenten Verpleegkunde. De verrijkingsstroom wordt naast het reguliere programma gevolgd. Het bereidt studenten voor op werkzaamheden in intensieve zorgsituaties, zoals de intensive care en anesthesie, maar ook voor de Spoedeisende hulp, ambulance of zorgintensieve verpleegafdelingen. Wanneer uit de pilotfase blijkt dat ‘de HBO Technische Verpleegkunde competenties’ een goede aanvulling zijn op het kennis en vaardighedenpakket van de hbo-verpleegkundige, wordt binnen de twee genoemde hogescholen het curriculum van de verrijkingsstroom onderdeel van de HBO-V differentiatie ‘Intensievere Klinische Zorg’.

Hogeschool Holland en Fontys Hogescholen hebben samen met de Nederlandse Vereniging voor Anesthesie Medewerkers en in nauwe samenwerking met gezondheidszorginstellingen binnen de regio het programma voor de HBO-Technische Verpleegkunde ontwikkeld. Er wordt met nadruk gewezen op het feit dat de HBO-TV geen afstudeerrichting is, maar een verrijking van de HBO-V-voltijd. De afgestudeerde studenten zijn volwaardige beginnend verpleegkundigen die naast de reguliere HBO-V opgeleid zijn voor het werken in hoogcomplexe verpleegsituaties. Voor studenten betekent dit enerzijds een verzwaring van de studielast, de gemiddelde studiebelasting is meer dan 40 uur per week, maar anderzijds levert het een forse tijdswinst op. Direct na afstuderen kan de student aan het werk als beginnend beroepsbeoefenaar op een zorgintensieve afdeling zoals de intensive care, spoedeisende hulp of op een ambulance, maar ook als verpleegkundige op een verpleegafdeling. De student hoeft niet eerst na het afstuderen een jaar te werken om toegelaten te worden tot een specialistische vervolgopleiding van 1 à 2 jaar, maar volgt na de opleiding een nog te ontwikkelen posttraject van maximaal 6 maanden¹ binnen een bepaald specialisme. Uiteraard kan de afgestudeerde student ook op een verpleegafdeling in een algemeen ziekenhuis of in de psychiatrie gaan werken.

Leerlingen met een HAVO/VWO (met voorkeur voor het profiel 'Natuur & Techniek') kunnen zich inschrijven voor deze opleiding.

De opleiding is als volgt opgebouwd:
Propedeutische fase:
De verrijkingsstroom start in de tweede onderwijsperiode met een oriënterende fase. Tijdens deze fase krijgt de student een beeld van de specialistische werkzaamheden en de aard en zwaarte van het extra programma. Deze onderwijsperiode wordt afgesloten met een diagnostische toets.

Postpropedeutische fase: de hoofdfase
Na de propedeutische fase gaat het leren in de praktijk een steeds belangrijkere rol spelen. In de hoofdfase heeft de student die de verrijkingsstroom volgt, gedeeltelijk een ander stagetraject dan zijn/haar collega studenten van de HBO-V voltijd. Tijdens de hoofdfase van de verrijkingsstroom lopen de studenten stages op reguliere afdelingen, intensieve verpleegafdelingen of zorgintensieve afdelingen zoals, de intensive care, de anesthesie en de spoedeisende hulp. Aan het einde van de studie HBO-V en verrijkingsstroom, in het vierde studiejaar, volgt de student verplicht de differentiatie Intensievere Klinische Zorg en loopt hij stage op een zorgintensieve afdeling. Uiteraard wordt de afstudeeropdracht ook toegespitst op de intensieve zorgverlening.

De pilot HBO Technische Verpleegkunde zal gekoppeld worden aan een onderzoek, uitgevoerd door mevrouw Petrie Roodbol. Binnen het onderzoek wordt de groep HBO Technische Verpleegkunde studenten vergeleken met een willekeurige andere groep HBO Verpleegkunde studenten die niet hebben gekozen voor de extra verrijkingsstroom. De onderzoeksvragen hierbij zijn:

• Hoe ontwikkelen beide groepen zich ten opzichte van elkaar in competenties en keuzes?
• In hoeverre zijn de ‘Technische Verpleegkunde-competenties’ een aanvulling op het takenpakket van de hbo-verpleegkundige?

De genoemde verrijkingsstroom levert geen extra studiepunten op, maar naast het diploma ontvangt de afgestudeerde student een getuigschrift waarop de toegevoegde competenties staan vermeld. Op de vraag of dit getuigschrift wel erkend wordt door zorginstellingen in Nederland antwoordde Janet Oosterhof, projectleider HBO-Technische Verpleegkunde bij de Hogeschool Holland: "We hebben spontane reacties gekregen van zorginstellingen in het land die ook graag zouden willen deelnemen aan dit project en plaats hebben voor stagiaires, bovendien zal er de komende vier jaar overleg plaatsvinden met zorginstellingen in Nederland; over erkenning van dit getuigschrift maken wij ons dus geen zorgen. Wij hebben veel vertrouwen in de pilot."

W.H.

¹Wijzigingen voorbehouden